Stress en Burn-out

Wat is stress en wanneer wordt dit een Burn-out?

Een burn-out krijg je niet zomaar, dat is een proces dat maanden, soms wel jaren geduurd heeft. In het begin ongemerkt, later merk je wel dat je last hebt van stress. Veel stress is het begin van een burn-out kans.  Als je door gaat met alles zoals je het op dat moment doet en niets doet om de stress te verminderen, dan kun je zowel lichamelijk als geestelijk uitgeput raken. Dan spreken we van een Burn-out.

Wanneer kun je een burn out krijgen?

De oorzaak is een combinatie van de situatie waar je in zit, samen met wie jij bent en hoe jij omgaat met die situatie. En dat is voor iedereen weer anders.
Een voorbeeld. Je wilt er alles aan doen om jouw werk bij jouw bedrijf goed te doen, op tijd in te leveren en een goede collega te zijn. Je neemt al gauw anderen werk uit handen omdat jij dat er wel even bij kunt doen, of je krijgt veel werk toegeschoven omdat je dat toch wel accepteert. Hetzij omdat je vindt dat het bij jouw werk hoort, of het is bijvoorbeeld lastig om nee te zeggen. Op een gegeven moment heb je dan veel te veel werk. Je wilt er nog steeds alles aan doen om te presteren zoals je deed, maar het lukt niet meer. Je werkt vaker over, neemt werk mee naar huis en merkt dat je in het weekend ook nog bezig bent met jouw werk. In gedachten of actief aan het werk. Je krijgt opmerkingen van jouw collega’s over werk dat niet op tijd af is. En je vindt het vervelend dat dit klopt, maar zien ze dan niet dat je het al zo druk hebt? Herkenbaar?
Nog een voorbeeld: Je hebt een leuke baan en een partner, ook met baan en samen hebben jullie 2 kinderen. Dan wordt jouw moeder ziek. En jij bent degene van jouw broers en zussen die het dichtste bij woont. Dus is het logisch dat jij de zorg voor jouw zieke moeder op je neemt. Dat is niet erg om te doen, zeker niet als het een kortstondig ziekbed is. Maar als het lang gaat duren moet je deze taken in jouw eigen dagschema “proppen”. Als eerste gaat jouw sport uurtje er aan, dat kun je er nu even niet bij plannen. Regelmatig ga je ook niet mee naar familie of vrienden omdat je moeder zorg nodig heeft. En dat uurtje lezen in het weekend schiet er ook bij in, omdat je dan nog zoveel achterstallige klussen hebt. Hiermee wordt de balans voor jou verstoord. Het eerste dat je opgeeft, zijn jouw privé activiteiten. En dat zijn juist activiteiten die normaal gesproken energie geven. Energie die je hard nodig hebt. Herkenbaar?

Waar moet je op letten?

Er zijn een paar risicofasen te onderscheiden.
In fase 1 ben je vaker vermoeid. En ’s morgens sta je al vermoeid op. Je denkt regelmatig aan vrij zijn, iets voor jezelf kunnen doen, Weg van hier, vakantie. Maar het to-do lijstje wordt alleen maar langer dus die vakantie, die tijd voor jezelf zit er voorlopig niet in.
In fase 2 ben je eigenlijk echt chronisch oververmoeid. Je hebt helemaal niet meer het gevoel dat je ooit uitgerust bent. Je slaapt slechter, piekert veel. Je raakt daardoor prikkelbaar en maakt eerder fouten. Je geheugen is ook niet meer wat het geweest was, je onthoudt minder makkelijk zaken die vroeger zo gewoon waren. Het is lastig om prioriteiten te stellen, waardoor je chaotischer werkt.
In fase 3 ben je veel emotioneler dan vroeger. Soms heb je dat zelf niet door maar hoor je het van anderen. Je slaapt nu echt heel slecht. Inslapen gaat moeilijk en/of doorslapen lukt niet meer. Je wordt regelmatig wakker en gaat dan liggen piekeren. Je blijft heel erg proberen toch je werk te doen, toch te voldoen aan alle wensen en eisen van anderen. En dan is er nog maar 1 druppel nodig om de emmer te laten overlopen. En vaak heb je dat zelf niet meer in de gaten.

Klachten

Naarmate je verder gestresst raakt, zul je meer klachten ontwikkelen. Lichamelijk en geestelijk.
Een aantal mogelijkheden staan hier onder:

  • Aldoor moe/oververmoeid
  • Vaak en aanhoudend hoofdpijn, maagpijn, buikpijn
  • Mogelijk maagzweer
  • Spierpijn, bijvoorbeeld in schouders en rug
  • Gewrichtspijnen
  • Gebrek aan eetlust of zelf misselijk (van moeheid)
  • Slapeloosheid
  • Verminderde weerstand, vaker ziek (gevoelig voor grieperigheid)
  • Hartkloppingen en/of verhoogde bloeddruk
  • Je voelt je rusteloos, opgejaagd
  • Angstig, paniekaanvallen
  • Somber, huilbuien, piekeren
  • Stemmingswisselingen, prikkelbaar
  • Onzeker, verminderd zelfbeeld
  • Korte concentratie, vergeetachtigheid
  • Besluiteloos
  • Schuldgevoelens

Dit heeft gevolgen voor jouw gedrag. Je kunt afstandelijker worden (ze zoeken het maar uit), je drinkt/rookt teveel of gaat drugs gebruiken of meer medicijnen zoals slaapmiddelen.
Je bent minder productief op je werk, gaat meer fouten maken.
Je wordt bang voor de volgende werkdag, je krijgt problemen met je collega’s en bent bang dat het nooit meer goed komt. Dat je misschien wel ontslagen wordt.
Je gaat sociale contacten vermijden en sluit je op.
Geen leuke lijst natuurlijk en geen leuke gevolgen.

Hoe voorkom je dit?

Het voorkomen van een burn-out is natuurlijk het beste.
Herken je jezelf in fase 1, dan is het belangrijk om regelmatig een moment te nemen voor jezelf om te checken hoe je je voelt en wat je kunt veranderen aan jouw leven en situatie om het hanteerbaar te houden. Regelmatig (1 x per maand) een test invullen op internet waarin je jouw stress niveau meet, kan daarbij een handig hulpmiddel zijn. Zo zie je snel of jouw stress toeneemt of niet.

Maar het is niet altijd te voorkomen. Als je dit leest, heb je waarschijnlijk al best veel last van stress. En dan helpt het om samen met een coach te kijken naar hoe je weer op jouw oude energieniveau kunt komen. Om te kijken waar nou voor jou het probleem zit en wat je daar aan kunt doen.
De kans dat je in fase 2 of misschien zelfs in fase 3 zit, is zeker aanwezig.
Dan heb je hulp nodig. Ga naar een huisarts en bespreek met hem of je burn-out bent of nog niet.

En dan?
Kom langs voor een gerichte therapie om:

  • Te leren om weer uit te rusten, de batterij weer op te laden. Geloof me, dat moet je weer leren.
  • Te bepalen waarvan je stress kreeg en waar het niet liep zoals je wilde. Dit zullen we samen ontdekken.
  • Te plannen hoe je daarin jouw gedrag/houding kunt veranderen zodat je er beter mee om kunt gaan. Met mijn hulp ga je daarin jouw weg vinden.
  • Te leren hoe je niet meer terug valt in jouw oude gedrag. Het is niet zo dat je nooit meer kunt terugvallen. Je blijft er gevoelig voor. Maar met de terugvalpreventie en de zekerheid dat je altijd terug kunt komen, kunnen we dat risico minimaliseren.

Interesse? Neem contact met me op!